تذكر چند نكته در اينجا تذكر سه نكته لازم و ضرورى است . نكتهء اول : ادلّهء حرمت نظر به أجنبيّه و ادلّهء حرمت لمس اجنبيّه ، اطلاق دارد و هر وضعيتى را كه حرج و سختى در ميان نباشد ، شامل مىشود . پس در مواردى كه شخص دو بچه دارد و فرزند سوّمى مىخواهد و آن مستلزم تلقيح مصنوعى و بالطبع نظر مرد اجنبى به زن باشد ، اطلاق ادلّهء حرمت نظر و لمس آن را شامل شده ، حكم به عدم جواز مىكند . نكتهء دوم : بين مورد اين روايت و محلّ بحث ما اختلافى وجود دارد كه مناسب است آن را توضيح دهيم . در روايت ، نگاه كردن به فرج زن مطرح نيست ، از اين روى معالجه توسط پزشك زن را مفروض گرفته و چه در حال اضطرار و چه اختيار ، آن را جايز مىداند . اين امر براى راوى نيز مفروغ عنه است كه معالجهء توسط پزشك زن اشكالى ندارد . امّا مورد بحث ما تلقيح مصنوعى است كه غالباً مستلزم نظر به فرج و لمس آن است ، و همانطور كه در اول بحث بيان شد ، فرقى ميان پزشك زن و مرد نمىكند ، چون براى زن نيز نگاه كردن به فرج زن ديگر جز در حال ضرورت جايز نيست . از اين روى بر مبناى اين روايت نمىتوانيم بگوييم تلقيح مصنوعى اگر توسط پزشك زن انجام بگيرد جايز است به طور مطلق ، ولو آن كه اضطرار و حرجى در ميان نباشد . بنا بر اين اگر زن نيز پزشك معالج باشد ، چنان كه اضطرارى در ميان نباشد ، باز هم تلقيح مصنوعى به شكل اول جايز نيست . نكتهء سوم : آيا ادلّهء حرمت نظر و لمس اجنبيّه فقط نگاه كردن به